Younes Baba-Ali, Sammy Baloji, Saddie Choua, Joris Ghekiere, Roland Gunst, Randa Maroufi, Jacqueline Mesmaeker, Jean Katambayi Mukendi, Maryam Najd, Grace Ndiritu, Otobong Nkanga, Léonard Pongo, Lázara Rosell Albear, Pascale Marthine Tayou, Pei-Hsuan Wang en Patrick Gaël Wokmeni. 

De tentoonstelling wordt verdiept met een driedelig publiek programma, opgebouwd rond de begrippen Language, Sound en Silence. Tijdens de tentoonstelling vinden performances, gesprekken, screenings, leesgroepen en een meerstemmige audiotour plaats, waarin kunstenaars en deelnemers in dialoog gaan met de lokale context.

In samenwerking met partners zoals de Warmoes Biënnale verplaatst een deel van het programma zich buiten de tentoonstellingsruimte en de stad in. Niet één dominante stem staat centraal; het programma brengt verschillende perspectieven samen - soms in harmonie, soms schurend - die elkaar bevragen en versterken.

• Language, 8 maart, 15:00 - 18:00 uur: Op Internationale Vrouwendag staat het programma Language in het teken van taal als middel van verzet en empowerment. Met bijdragen van Rizvana Bradley, Maryam Najd, Saddie Choua en anderen.
• Sound, 12 april, 15:00 - 18:00 uur: Sound richt zich op het belang van muziek in diasporische contexten en onderzoekt de manieren waarop muzikale tradities kennis, geheugen en cultuur doorgeven. Met bijdragen van Sammy Baloji, Pytshens Kambilo en anderen. 
• Silence, 3 mei, 15:00 - 18:00 uur: Het derde programmablok Silence zoomt in op de mogelijkheden van stilte als ruimte voor verbinding, kennisoverdracht én verzet. Het nodigt uit om aandachtiger aanwezig te zijn, en ruimte te geven aan complexiteit en nuance. 

Reading club met Saddie Choua
In het kader van de tentoonstelling hosten we een reading club met beeldend kunstenaar, documentairemaker en schrijver Saddie Choua. Vertrekkend van haar installatie Lamb Chops Should Not Be Overcooked (2019), onderdeel van de tentoonstelling, lezen we samen The Bluest Eye van Toni Morrison. De reading club vindt plaats tijdens het publiek programma op 8 maart, 12 april en 3 mei van 11:00 - 14:30 uur. Lees hier meer.

Rita Ouédraogo is curator, onderzoeker en schrijver. Ze behaalde een MSc in Culturele Antropologie en Ontwikkelingssociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Haar werk is interdisciplinair, experimenteel en collaboratief, met een focus op thema’s als kolonialisme, archiefvorming, institutionele macht en sociale rechtvaardigheid.

Ouédraogo is mede-oprichtend-curator van Buro Stedelijk, de projectruimte van het Stedelijk Museum Amsterdam, werkte onder meer bij het Research Center for Material Culture, Framer Framed en was co-curator van het Hartwig Art Foundation Special Project (2020–2021) en Daarnaast is zij vaste voorzitter bij het Mondriaan Fonds en voorzitter van het bestuur van Kanaal40.

De tentoonstelling vertrekt vanuit het concept opacity, afkomstig van de Caribische denker Édouard Glissant: het recht om niet volledig transparant, uitlegbaar of vertaalbaar te hoeven zijn. Culturele uitingen hoeven niet begrepen te worden via universele kaders, maar kunnen ook benaderd worden door wat Glissant relation noemt: een vorm van ontmoeting die onherleidbaar verschil erkent en tegelijkertijd het open blijft voor transformatie. In deze ruimte tussen begrip en ondoorzichtigheid, tussen geluid en stilte, ontstaan nieuwe mogelijkheden voor culturele ontmoeting.

De tentoonstelling ontvouwt zich langs drie met elkaar verweven frequenties van begrip, elk een ander register van culturele ontmoeting:

• Surface Frequencies presenteert werken die in eerste instantie leesbaar lijken, maar bij aanhoudende aandacht een toenemende complexiteit onthullen. Ze ondervragen de koloniale aanname dat culturele betekenis direct toegankelijk zou moeten zijn.
• Embodied Frequencies geven voorrang aan gevoelde ervaring boven intellectueel begrip. Hier ontstaat betekenis door lichamelijke ontmoeting in plaats van cognitieve decodering.
• Encrypted Frequencies behouden hun ondoorzichtigheid als daad van culturele soevereiniteit, en weigeren westerse esthetische categorisering volledig. Deze werken bestaan als complete systemen die geen externe validatie of interpretatie nodig hebben.

Language, Sound en Silence vormen de kern van de tentoonstelling. De focus verschuift van het visuele naar het zintuiglijke, het lichamelijke en het relationele. Kunstwerken nodigen uit tot luisteren, vertragen en het toelaten van meerduidigheid. In plaats van alles te willen verklaren, laat de tentoonstelling ruimte voor ontmoeting en andere vormen van kennis - voorbij vaste categorieën en esthetische normen.

Een voorbeeld hiervan is Otobong Nkanga's I Dey O, 2016, een titel die 'het gaat goed met me' betekent in Nigeriaans Pidgin-Engels. Dit pidgin is een creoolse formatie die voortkwam uit koloniaal contact maar zijn eigen grammaticale logica en culturele specificiteit behoudt. Het werk bestaat uit betonnen bollen van verschillende groottes, verbonden door touwen en creëert zowel een geluidsinstallatie als een ruimtelijke metafoor voor maatschappelijke verbindingen die verandering weerstaan. De Nigeriaans-Pidgin titel opereert in Bradleys theorie: het bestaat als een compleet taalkundig systeem dat koloniaal Engels voorafging en overstijgt, waarbij het zijn ondoorzichtigheid behoudt voor wie onbekend is met de grammatica, terwijl het diepgaande betekenis biedt aan wie zijn taalwereld bewoont.

Naast de theorie van de Caribische denker Édouard Glissant bouwt Rita Ouédraogo haar visie voort op theorieën van onder andere Rizvana Bradley, universitair hoofddocent film en media aan de faculteit kunstgeschiedenis en het Center for Race and Gender aan de University of California, Berkeley. Bradley bevraagt met haar concept van anteaesthetics westerse esthetische maatstaven en stelt dat bepaalde vormen van Zwarte en inheemse culturele expressie opereren vóór of buiten westerse esthetische categorieën, in futurities van ons nu-moment. Zwarte en inheemse culturele expressies worden hier niet benaderd als afwijkingen van een norm, maar als autonome betekenissystemen. Ondoorzichtigheid wordt zo geen obstakel, maar een bewuste positie en een vorm van culturele zelfbeschikking.

Vanuit dit idee onderzoekt de tentoonstelling hoe culturele expressie functioneert wanneer dominante - vaak westerse - interpretatiekaders tekortschieten. Taal is hierbij nooit neutraal: ze draagt sporen van macht, koloniale geschiedenis en uitsluiting. Wat gebeurt er wanneer betekenis zich onttrekt aan directe leesbaarheid? En waarom kan juist dat niet-begrijpen waardevol zijn?